De consumentenovereenkomst buiten de verkoopruimte en/of op afstand. Waar moet ik op letten?

In mijn blog van vorige week heb ik de consumentenovereenkomst gesloten in de verkoopruimte besproken en de verplichtingen die de ondernemer heeft jegens de consument als gevolg van de Europese richtlijn consumentenrechten en de omzetting daarvan in de Nederlandse wetgeving.

Bij overeenkomsten gesloten buiten de verkoopruimte of op afstand valt te denken aan overeenkomsten die worden gesloten bij de consument thuis of via een website van een handelaar. In dergelijke gevallen moet de handelaar veel informatie verstrekken voordat een consument gebonden is aan de overeenkomst.

De handelaar moet vooraf op een duidelijke en begrijpelijke wijze in ieder geval de volgende informatie verstrekken. Dit zijn de belangrijkste punten uit art. 6:230m lid 1 BW, deze lijst is niet uitputtend:

• de voornaamste kenmerken van de zaken of diensten;
• de identiteit van de handelaar, zoals de handelsnaam, het geografische adres waar de handelaar gevestigd is en het telefoonnummer en e-mailadres van de handelaar;
• de totale prijs van de zaken of diensten, inclusief de belastingen (BTW). Als de prijs vooraf niet kan worden berekend, moet de handelaar aangeven op welke manier de prijs zal worden berekend. Ook moeten de bijkomende kosten worden vermeld, zoals transportkosten, etc. Ook als vooraf niet precies de totaalprijs kan worden bepaald, bijvoorbeeld omdat op uurtarief wordt gewerkt, zal aan de consument wel een inschatting moeten worden gegeven;
• de wijze van betaling, levering, uitvoering, de termijn waarbinnen de handelaar de overeenkomst moet uitvoeren;
• het recht van ontbinding (herroeping) zoals bepaald in art. 6:230o BW en de wijze waarop dit recht kan worden ingeroepen en de termijn die daarvoor geldt en ook het modelformulier voor ontbinding;
• indien van toepassing: het ontbreken van het recht van ontbinding of de omstandigheden waarin de consument afstand doet van zijn recht op ontbinding. Let op: het recht op ontbinding kan alleen ontbreken of worden aangetast als dat uit de wet blijkt;
• een herinnering aan het bestaan van de wettelijke waarborg dat de afgeleverde zaak of geleverde dienst aan de overeenkomst moet voldoen;
• indien van toepassing: de duur van de overeenkomst en de wijze van het opzeggen van de overeenkomst en de termijn daarvoor;
• indien van toepassing: de minimumduur van de verplichtingen voor de consument;
• alleen bij een overeenkomst op afstand: als een betalingsverplichting voor de consument wordt overeengekomen moet de handelaar de consument op een duidelijke en op in het oog springende manier onmiddellijk wijzen op de voornaamste kenmerken van de zaken of diensten, prijs, duur en minimumduur;
• alleen bij een overeenkomst op afstand: het elektronische bestelproces is zo ingericht dat de consument het aanbod alleen kan aanvaarden nadat de consument heel duidelijk is gemaakt dat het plaatsen van de bestelling een betalingsverplichting inhoudt. Als hiervoor gebruik wordt gemaakt van een knop, dan moet het volstrekt duidelijk zijn dat het indrukken van deze knop betekent dat de consument betalingsverplichting aangaat. Hiervoor kan de zinsnede “bestelling met betalingsverplichting” worden gebruikt.

Het is aan de handelaar om, zo nodig, aan te tonen dat deze informatie is verstrekt.

Wijze van verstrekken van de informatie

Om het belang van de consument zo veel mogelijk te beschermen, is in de wet ook nog iets opgenomen over de wijze waarop de informatie moet worden verstrekt. Hierbij is onderscheid gemaakt tussen de overeenkomst buiten de verkoopruimte en de overeenkomst op afstand.

Overeenkomst buiten de verkoopruimte

Indien sprake is van een overeenkomst die wordt gesloten buiten de verkoopruimte, dan moet de hierboven beschreven informatie in duidelijke en begrijpelijke taal aan de consument worden verstrekt. De informatie moet worden verstrekt in leesbare vorm en op papier. Als de consument daarmee instemt mag de informatie ook op een andere duurzame gegevensdrager worden verstrekt, bijvoorbeeld per e-mail.

Vervolgens moet de ondertekende overeenkomst op dezelfde wijze aan de consument worden verstrekt, indien van toepassing met de bevestiging van het uitdrukkelijk vooraf doen van afstand van het recht op ontbinding door de consument.

Ook hier geldt weer dat de handelaar moet kunnen aantonen dat hij heeft voldaan aan deze verplichting.

Overeenkomst op afstand

De informatie moet worden verstrekt in duidelijke begrijpelijke taal op een wijze die passend is bij het gebruik van middelen voor communicatie op afstand.

Na het sluiten van de overeenkomst moet de handelaar een bevestiging van de overeenkomst aan de consument sturen (art. 6:230v lid 7 BW). Deze bevestiging moet ook weer op een duurzame gegevensdrager worden verstrekt.

Recht op ontbinding

Zowel bij een overeenkomst buiten de verkoopruimte als bij een overeenkomst op afstand heeft de consument het recht de overeenkomst binnen veertien dagen zonder opgave van reden te ontbinden, uitzonderingen daargelaten. Dit recht moet worden gemeld aan de consument voordat de overeenkomst tot stand komt en hierbij moet de handelaar het modelformulier voor ontbinding verstrekken.

Als de handelaar deze melding niet doet en/of het modelformulier niet verstrekt, dan wordt deze termijn voor de consument verlengd tot maximaal twaalf maanden.

Sancties

Als een handelaar niet voldoet aan de verplichting om de hierboven beschreven informatie aan de consument te verstrekken, heeft dat gevolgen.

De rechter is verplicht uit zichzelf (ambtshalve) te controleren of de handelaar aan zijn informatieverplichtingen heeft voldaan, dus ook als daar geen verweer tegen wordt gevoerd. De sancties zijn niet misselijk: de rechter kan oordelen dat de consument niet is gebonden aan de overeenkomst, de overeenkomst wordt dan vernietigd en de consument hoeft dan dus niets te betalen, of kan de vordering verminderen tot 75%, 50% of 25%.

Conclusie

Als handelaar moet je dus de nodige informatie verstrekken als wordt gehandeld met een consument. Zeker als de overeenkomst wordt gesloten buiten de verkoopruimte van de handelaar of op afstand, geldt voor de handelaar een zwaardere verplichting ten aanzien van het verstrekken van informatie.

In de praktijk gaat het echter regelmatig fout met het goed omschrijven van de zaken of diensten, de prijs, zeker wanneer deze niet bij aanvang van de overeenkomst precies is te bepalen, het vermelden van het recht van ontbinding, de duur van de overeenkomst en de wijze van opzeggen. Daarnaast wordt deze informatie niet altijd op de juiste wijze en vooraf verstrekt.

Vragen over consumentenovereenkomsten?

Heeft u als ondernemer vragen over consumentenovereenkomsten, informatieverplichtingen of de incasso van een consumentenvordering? Neem dan contact met ons op. Wij denken graag met u mee.